«پروین اعتصامی» که بیش از سی وو پنج سال در جهان نزیست، شاعری است هوشیار، اخلاق گرا، سنت پرست و پندآموز که دربرابر بی‌عدالتی‌های بشری سر برمی‌آورد و می‌کوشد با زبان رمز و تمثیل، اندیشه‌های انسانی خود و درد مردم را بیان کند.
«رخشنده اعتصامی» معروف به «پروین اعتصامی» در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ خورشیدی در شهر تبریز به دنیا آمد. پدرش «یوسف اعتصامی آشتیانی» (اعتصام الملک) از رجال نامی و نویسندگان و مترجمان مشهور اواخر دورهٔ قاجار بود و در آن زمان ماهنامه ادبی «بهار» را منتشر می کرد. مادرش «اختر فتوحی» فرزند «میرزا عبدالحسین»، ملقب به «مُقدّم العِداله» و متخلص به «شوری»، از واپسین شاعران دوره قاجار بود.
پروین تنها دختر خانواده بود و چهار برادر داشت. او در کودکی با خانواده به تهران آمد. از این رو از کودکی با مشروطه خواهان و چهره‌‌‌‌‌‌‌‌های فرهنگی آشنا شد و ادبیات را در کنار پدر و از استادانی چون دهخدا و ملک‌‌‌‌‌‌‌‌الشعرای بهار آموخت.
در دوران کودکی، زبان های فارسی و عربی را زیر نظر معلمان خصوصی در منزل آموخت. پایان نامه-ی تحصیلی خود را از مدرسه آمریکایی تهران گرفت و در همانجا شروع به تدریس کرد.
در نوزده تیر ماه ۱۳۱۳ با پسرعموی پدرش، «فضل الله همایون فال»، ازدواج کرد و چهار ماه پس از عقد ازدواج به کرمانشاه، خانه شوهر رفت. رفتارهای پسر عمویش که رئیس شهربانی کرمانشاه بود و اخلاقی نظامی داشت، با روحیات شاعرانه پروین سازگار نبود و پیوند زناشویی آن‌‌‌‌‌‌‌‌ها بیش از دو و نیم ماه دوام نداشت. پروین پس از جدایی از همسر، مدتی کتابدار کتابخانه دانشسرای عالی بود.
وی از پایه‌گذاران سبک شعر مناظره‌ای بود و در زمان حیاتش مجموعه‌ای از شعرهایش را در قالب‌هایی مانند مناظره، مثنوی، قطعه و قصیده در دیوان اشعار به چاپ رساند.
او قبل از دومین نوبت چاپ دیوان اشعارش، بر اثر بیماری حصبه درگذشت.