«جلاء العُیون» یا «روشنی چشمها» به قلم «علامه مجلسی»، درباره پیامبر اسلام و اهل بیت ایشان است. زندگی اجتماعی پیامبر و نقش بیبدیل ایشان در تثبیت و معرفی اسلام، مرارتهای ایشان در این راه و معرفی جایگاه والای ایشان نزد پروردگار،از موضوعات این کتاب است.
جلاء العُیون در هر فصل، به رابطهی پیامبر با حضرت فاطمه(س) و همچنین امام علی(ع)، نقش اجتماعی این دو بزرگوار، نقش قرآن و حدیث و یادگارهای پیامبر، همچنین متابعت از شیوههای رفتاری و اعتقادی اهل بیت و در نهایت رستگاری در این راه میپردازد. زبان قلم علامه مجلسی وزین و فاخر، اما روان و دلنشین است. منابع تحقیقی و پژوهشی مورد استفادهی علامه نیز، آثار معتبر فقه شیعی و مورد استناد تاریخ اسلام و زندگی پیامبر بوده است. در این میان قرآن مجید نیز سرلوحهی کار پژوهشی و سترگ علامه است.
محتوای کتاب:
مقدمه: ثواب گریستن بر مصائب
باب اول: در بیان ولادت و وفات ابوالقاسم محمد مصطفی(ص) و بعضی از اموال کریمه و مناقب آن حضرت این باب مشتمل بر شش فصل است:
فصل اول: نام و نسب حضرت رسول(ص)
فصل دوم: ابتدای نور رسول خدا(ص)
فصل سوم: ولادت با سعادت آن حضرت
فصل چهارم: وصایای حضرت رسول(ص)
فصل پنجم: وفات حضرت رسول(ص)
فصل ششم: غرائب بعد از دفن آن حضرت
باب دوم: در بیان تاریخ ولادت با سعادت و وفات و بعضی از اموال کریمه و مناقب فاطمه زهرا(س)، شامل هشت فصل است:
فصل اول: ولادت حضرت فاطمه(س)
فصل دوم: فضائل حضرت فاطمه(س)
فصل سوم: فضائل و مناقب و معجزات فاطمه(س)
فصل چهارم: در سیره و مکارم اخلاق فاطمه(س)
فصل پنجم: در تزویج امیرالمومنین(ع) و زهرا(س)
فصل ششم: در معاشرت امیرالمومنین(ع) و فاطمه(س)
فصل هفتم: در شهادت و ستمهایی که به فاطمه(س) شد
فصل هشتم: در تظلم حضرت فاطمه(س)
باب سوم: در بیان تاریخ ولادت و شهادت علی بن ابی طالب(ع) این فصل شامل پنج فصل است:
فصل اول: در ولادت حضرت علی(ع)
فصل دوم: در خبر دادن شهادت امیرالمومنین(ع)
فصل سوم: در کیفیت شهادت حضرت حضرت امیرالمومنین(ع)
فصل چهارم: در کیفیت کفن و دفن و غسل امیرالمومنین(ع)
فصل پنجم: در احوال قاتل امیرالمومنین(ع)
باب چهارم: در بیان تاریخ ولادت و شهادت امام حسن مجتبی(ع)، این فصل شامل شش فصل است:
فصل اول: ولادت و اسم و لقب آن حضرت
فصل دوم: فضایل آن حضرت
فصل سوم: در مکارم اخلاق آن حضرت
فصل چهارم: در معجزات آن حضرت
فصل پنجم: در احوالات بعد از شهادت امام حسن(ع) و علت صلح امام
فصل ششم: در کیفیت شهادت
باب پنجم: در بیان تاریخ ولادت و شهادت حضرت سید الشهدا و خامس آل عبا، ابا عبدالله الحسین(ع) و بعضی از احوال و مناقب و معجزات آن حضرت، این فصل شامل بیست و سه فصل است و برخی از آنها عبارتند از:
فصل اول: در ولادت آن حضرت
فصل دوم: در فضایل و مناقب آن حضرت
فصل سوم: در مکارم اخلاق آن حضرت
فصل چهارم: در نص خلافت و امامت و معجزات سیدالشهدا(ع)
فصل پنجم: بیان ثواب گریستن بر مصائب حضرت سیدالشهدا(ع)
فصل ششم: ذکر مصائب امام حسین(ع)
فصل هفتم: وقایع بعد از شهادت و …
باب ششم: در بیان ولادت و شهادت امام چهارم علیبنالحسین زینالعابدین(ع) شامل سه فصل است:
فصل اول: ولادت و شهادت امام زینالعابدین(ع)
فصل دوم: شداید و احزانی که به آن حضرت وارد شد.
فصل سوم: جوری که بر شیعیان آن حضرت وارد شد.
باب هفتم: در بیان تاریخ ولادت و وفات و بعضی از حالات امام پنجم ابیجعفر محمدبنعلی باقر(ع) علوم الاولین والاخرین، این باب شامل دو فصل است:
فصل اول: احوالات امام محمدباقر(ع)
فصل دوم: اتفاقات میان آن حضرت و مخالفان
باب هشتم: در بیان تاریخ ولادت و وفات و بعضی از حالات امام ششم حضرت ابو عبدالله جعفر بن محمد الصادق(ع)، این باب شامل چهار فصل است:
فصل اول: احوالات امام جعفر صادق(ع)
فصل دوم: جوری که از جابران آن حضرت وارد شد.
فصل سوم: تاریخ شهادت آن بزرگوار
فصل چهارم: ستمهایی که در زمان آن حضرت به شیعیان واقع شد.
باب نهم: دربیان تاریخ احوال امام هفتم ابوالحسن موسیبنجعفر(ع)، این باب شامل سه فصل است:
فصل اول: احوالات امام موسی کاظم(ع)
فصل دوم: تاریخ شهادت آن حضرت
فصل سوم: ستمهایی که در زمان آن حضرت بر خویشان و شیعیان واقع شد.
باب دهم: در بیان تاریخ احوال امام هشتم حضرت ابو الحسن علیبنموسی الرضا(ع)، این باب شامل دو فصل است:
فصل اول: احوالات حضرت رضا(ع)
فصل دوم: خبر دادن اجدادشان از شهادت ایشان
باب یازدهم: در بیان تاریخ ولادت و وفات امام نهم حضرت ابیجعفر محمدبنعلیالجواد(ع) و بیان اسم و لقب و کیفیت آن جناب، این باب شامل دو فصل است:
فصل اول: احوالات امام محمدتقی(ع)
فصل دوم: شهادت و بعضی احوال آن حضرت
باب دوازدهم: در بیان تاریخ ولادت امام علیبنمحمدالنقی(ع) ابن باب شامل یک فصل است:
احوالات امام علیالنقی(ع)
باب سیزدهم: در بیان تاریخ ولادت و اسم و لقب و کیفیت امام حسن عسکری(ع)، این باب شامل دو فصل است:
فصل اول: احوالات امام حسنعسکری(ع)
فصل دوم: تاریخ شهادت آن حضرت
باب چهاردهم: در بیان تاریخ ولادت حجةبنالحسن(ع) است.
