رژی

نویسنده: یاسین عرب زاده
زمان: 02:16:56
به اشتراک گذاری:
اپیزودهای این قصه
رژی قسمت اول
رژی قسمت دوم
رژی قسمت سوم
رژی قسمت چهارم
رژی قسمت پنجم
خلاصه:

«تالبوت» در جریان پذیرایی از شاه و هیئت همراهش، اطلاعات خود را درباره‌ی محصول تنباکوی ایران تکمیل و سپس رایزنی در این زمینه را آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌کند.
«ناصرالدین شاه قاجار» در یکی از سفرهایش به انگلیس، وعده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی اعطای امتیاز ننگین انحصار توتون و تنباکوی ایران را به شرکت انگلیسی «تالبوت» داد که براساس آن امتیاز کشت، برداشت و صدور توتون و تنباکو و انفیه به شرکت تالبوت سپرده می‌شد. تالبوت در جریان پذیرایی از شاه و هیئت همراه او، اطلاعات خود را درباره‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی محصول تنباکوی ایران تکمیل و سپس رایزنی در این زمینه را آغاز کرد. او برای دریافت امتیاز و شروع عملیات گسترده در ایران، شرکتی به نام «شرکت رژی» را با کمک دولت انگلیس و سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌داران انگلیسی تأسیس کرد. وی پس از تأسیس شرکت رژی، وارد ایران شد و مقدمات کار را به طور محرمانه آغاز کرد. تالبوت هرجا به مانعی برمی‌خورد، با دادن رشوه کارش را پیش می‌برد؛ تا جایی که در مقطعی حتی به خود شاه نیز بیست و پنج هزار لیره رشوه داد و قرار گذاشت هر سال پانزده هزار لیره نیز به شخص شاه هدیه بدهد.
ناصرالدین شاه که برای تامین هزینه سفرهای خود به اروپا با مشکلات مالی مواجه بود، با اعطای امتیاز موافقت کرد و پس از مراجعت به ایران در رجب ۱۳۰۷ ه‍. ق (مارس ۱۸۹۰ میلادی) قراردادی را با تالبوت ـ که با کمک دولت و عده‌ای از سرمایه‌داران انگلیسی، کمپانی رژی را با سرمایه‌ای ۶۵۰ هزار لیره تأسیس کرده بود ـ منعقد کرد. بدین ترتیب امتیاز تجارت توتون و تنباکو به مدت پنجاه سال به تالبوت واگذار شد. این قرارداد هم زمان با دوران صدارت «میرزا علی‌‌‌‌‌‌‌‌اصغرخان امین‌‌‌‌‌‌‌‌السلطان» بود. قیام از تهران به دیگر شهرها کشیده می‌شود، اما امین‌‌‌‌‌‌‌‌‌السلطان و تالبوت به چه نتیجه‌ای می‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسند؟
«میرزا حسن آشتیانی» در مقام رهبری نهضت مقاومت و اعتراض مردم در جریان واگذاری امتیاز انحصاری دخانیات، توتون و تنباکو در داخل و خارج به یک شرکت انگلیسی توسط ناصرالدین شاه قاجار در سفر سوم خود به اروپا، در سال ۱۳۰۶، کوشید علاوه بر گوشزد کردن زیان‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی این قرارداد، آثار سوء فرهنگی و اجتماعی آن را به مردم یادآور شود. این کار منجر به صدور فتوای تحریم تنباکو از سوی «آیت‌‌‌‌‌‌‌‌الله سید محمدحسن حسینی شیرازی» ملقب به «میرزای شیرازی» شد. او مردم را علیه این قرارداد ننگین برآشفت. پس از اعطای امتیاز انحصار توتون و تنباکو به کمپانی رژی در چهار شهر ایران، مردم به پیشتازی چهار نفر از شاگردان میرزای شیرازی دست به اعتراض گسترده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای زدند. در تهران شیخ «فضل الله نوری«، در اصفهان «آقانجفی اصفهانی»، در شیراز «سید علی‌اکبر فال اسیری» و در تبریز «میرزا جواد مجتهد تبریزی» از رهبران این جریان بودند.
حکم تاریخی میرزای شیرازی در معاهده انحصار تنباکو در زمان ناصرالدین شاه چنان مردم را به صحنه کشاند که شاه قاجار، مجبور شد قرارداد تنباکو را فسخ کند. با صدور این حکم، مردم مبارزه سیاسی علیه قرارداد استعماری مذکور را یک وظیفه‌‌‌‌‌‌‌‌ی شرعی دانستند و به مخالفت شدید پرداختند. به‌ طوری که ناصرالدین شاه مجبور شد با پرداخت غرامت، این قرارداد ننگین را فسخ کند. سرانجام حکم تاریخی تحریم از سوی میرزای شیرازی از سامرا صادر شد.

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (No Ratings Yet)
Loading... چقدر این کتاب رو دوست داشتید؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *