این کتاب گویا برشی است از زندگی «خلیل ثقفی»، مشهور به «اعلم الدوله»، وی پزشک، نویسنده و مترجم معاصر و یکی از نخستین دانش آموختگان رشته پزشکی جدید در ایران بود.
«دکتر خلیل خان ثقفی» فرزند «عبدالباقی حکیم‌باشی» ملقب به «اعتضادالاطباء» بود. میرزا عبدالباقی از اطبای معروف ناصرالدین شاه و احتمالا آخرین نسل حکیم‌باشی‌های دربار قاجار بود که از آنجا که تحصیلات پزشکی را نگذرانده بود، مانند پسرش از عنوان دکتر استفاده نمی‌کرد.
خلیل‌خان ثقفی فرزند عبدالباقی حکیم‌باشی تحصیلات پزشکی را در دارالفنون تهران به پایان رسانید، ولی به علت هوش فراوان و علاقه به کسب دانش بیشتر برای ادامه‌ پزشکی به فرانسه رفت ولی خیلی زود متوجه و قانع شد که پس از تکمیل زبان فرانسه، باید تحصیلات پزشکی را دوباره از سال اول دانشکده‌ پزشکی پاریس شروع کند.
در آن زمان وضع مالی فرزند یک حکیمباشی دربار ناصر‌الدین‌شاه آنقدر خوب بود که نیازی به کار جانبی نداشته باشد. از آنجا که او قصد داشت با کسب بیشترین میزان دانش و تجربه، حرفه‌ پزشکی پدر را دنبال و نه به عنوان حکیم‌باشی، بلکه دکتر برگشته از فرنگ به کار پزشکی در ایران ادامه دهد، با مطالعه‌ دروس پزشکی آنچنان درخششی پیدا کرد که توانست پس از پایان دوره‌ پزشکی، در عالی‌ترین رشته‌ تخصصی اعصاب و روان‌ در کنار بزرگانی مانند دکتر «زیگموند فروید»، «ژانه»، «شارل فره» و «ژیل دولاتورت» در بخش ‌بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌های اعصاب، روان پزشکی و آموزش روان‌شناسی – که هنوز رشته‌های روانپزشکی، بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌های اعصاب یا نورولژی و روان‌شناسی از هم جدا نشده بودند- در دپارتمان پروفسور «شارکو» مشغول به تحصیل و تحقیق شود.
پدر خلیل که استاد وی نیز هست مدتی‌ست احساس می‌کند او به دانش طب بی‌علاقه شده است و دلیل را از او جویا می‌شود. خلیل هم با احترام عرض می‌نماید دلیل بی‌انگیزگی او این است که فکر می‌کند روش‌‌‌‌‌‌‌‌های به کار گرفته شده از سوی پدر قدیمی شده و جوابگوی نیاز جامعه نیست. پدر نیز دلیل او را قانع کننده تشخیص داده و راضی می‌شود که خلیل برای تحصیل علم طب به مدرسه دارالفنون برود. این‌چنین تحیصلات طب خلیل جنبه رسمی به خود می‌گیرد. این پزشک برجسته طی سال‌‌‌‌‌‌‌‌ها تحصیل در دارلفنون و پس از آن در دانشگاه‌‌‌‌‌‌‌‌های خارج از کشور، همچون فرانسه و نزد اساتیدی چون «طولوزان فرانسوی» به پزشک حاذقی تبدیل می‌شود تا جایی که ایشان اولین پزشکی است که با هیپنوتیزم آشنا شد.