فردونیا – نیویورک – ایالات متحده آمریکا
۲۴ ژوئیه ۱۸۷۶ – ۱۱ ژوئن ۱۹۱۶
وقتی پتی به دانشکده میرفت / شاهدخت ویت / جری جوان / پاتی و پریسیلا / معمای چهارتکه / راز مزرعه چهار آبگیر/ هیاهوی بسیار برای پیتر / تنها پتی / اسرار چهار استخر/ بابا لنگدراز/ دشمن عزیز
عجیب است که خاطره بعد از مرگ کسی بیش از دوران حیات او زندگی میکند و در یادها میماند.
«آلیس جینچندلر وبسترن» رماننویس و نمایشنامهنویس مشهور آمریکایی است که همگان او را با آثار برگزیدهای چون «بابا لنگ دراز» و «دشمنعزیز» میشناسند.
شیوه نگارش و تنوع خارقالعاده موضوعات، قهرمانان، روزمرگیها و هیجانات زندگی در آثار وی، موجب تمایز او با دیگر نویسندگان شده است و آثار او با استقبال خوانندگان بیشماری در همه سنین روبهرو شد. از نگاه نویسندگان مطرح جهان، سبک نگارش جین وبستر الهام گرفته از آثار «مارکتواین»، نویسنده و طنزپرداز آمریکایی و خالق اثر «شاهزاده و گدا» میباشد.
نخستین اثر وبستر با عنوان «زماني كه پتى به دانشگاه مىرفت» در سال ۱۹۰۳ به چاپ رسید. او بعد از این کتاب داستان «شاهدخت ویت»، «اسرار چهار استخر» و «فقط پتی» را نوشت. در سال ۱۹۱۲با رمان بابا لنگ دراز که یکی از خاطرهانگیزترین شخصیتهای دوران کودکی ماست مشهور شد. دشمنعزیز نیز به عنوان آخرین اثر او در رده ده کتاب برتر آمریکا در سال ۱۹۱۵به فروش رسید. وی پس از نگارش این کتاب مدت زیادی زنده نماند و در سال ۱۹۱۶ درگذشت.
این بانوی داستانسرا و خالق اثرهای جاودانه در ۲۴ ژوئیه ۱۸۷۶ در روستای «فردونیا» ایالت نیویورک آمریکا در خانوادهای علاقهمند به ادبیات، اهل قلم و فرهنگ متولد شد. در آن دوران مارک تواین، دایی مادرش، با آثار شناختهشدهای چون «هاکلبریفین و تامسایر» بسیار مشهور بود. پدر جین نیز که صاحب بزرگترین انتشارات نیویوریک بود، به عنوان مدیر مالی در زمینه چاپ کتابهای مارک تواین فعالیت میکرد. زندگی خوب پیش میرفت اما با ورشستگی پدر اوضاع اقتصادی خانواده وبستر با سختی روبهروشد.
جین وبستر از آن دسته نویسندگانی است که با فقر و تهیدستی کاملا آشناست و آرزوی قلبی او این بود که بتواند داستانهایی بنویسید تا روح عدالتمحوری را در میان انسانها بیدار کند. او از کودکی توسط آثار دایی خود – مارک تواین -، مادر و پدرش با ادبیات آشنا شد و اندیشههای کودکی وی در خلق داستانهای او در آینده اثرگذار واقع شد.
دوران کودکی او در خانهای بزرگ در کنار والدین و مادربزرگ سپری شد. در همان دوران مادربزرگ او در جهت حمایت از حقوق زنان فعالیتهایی را آغاز کرده بود. میتوان گفت عواطف خیرخواهانه، انساندوستانه و الگوبرداری از افراد خانواده، در نوع تفکر جین در نویسندگی با موضوع مسائل اجتماعی بسیار تاثیرگذار بوده است. از همان دوران کودکی به کتابخوانی علاقه داشت چنان که در یکی از یادداشتهایش عنوان کرده است، داستانهایی را دوست میدارم که بهزبانی روان نگاشته شدهاند.
آرامآرام زمان تحصیل فرا رسید، آلیس دوران ابتدایی را با شور و اشتیاق در «مدارس والس» و «لیدی جنین گری» سپری کرد و نقاشی چینی، موسیقی، هنر، نامهنویسی و اصول رفتاری را بهطور کامل آموخت و پس از اتمام دوران دبیرستان برای ادامه تحصیل رهسپار کالج شد و در رشته زبان انگلیسی و علم اقتصاد به تحصیل مشغول شد، سرانجام در ژوئن ۱۹۰۱ موفق به اخذ مدرک فارغالتحصیلی گردید و به شهر خود بازگشت.
چندی بعد جینوبستر تصمیم گرفت با جوانی بلندقامت بهنام «گلن فوردمککینی» ازدواج کند و حاصل زندگی عاشقانه او یک فرزند دختر بنام «جین» بود. اما زندگی به او روی خوش نشان نداد و طولی نکشید که پس از تولد فرزندش بر اثر تب زایمان در۱۱ ژوئن ۱۰۱۶ چشم از جهان فروبست. همسر وبستر نام فرزندش را «جین» گذاشت، برای اینکه تا ابد نام و خاطره مادرش را زنده نگهدارد. با اینکه این نویسنده فعال سالهای طولانی عمر نکرد، اما همچنان روح مهرورزی و انساندوستی را در قلب خوانندگان زنده می کند.
آثار شناختهشده وبستر یکی از اندوختههای ادبیات آمریکا و جهان قلمداد میشود. قلم زنانه و فضای داستانی متفاوت، شخصیتپردازی قوی و توصیفات خلاقانه با بیانی ساده و روان از دیگر ویژگیهای شاخص کتابهای اوست که موجب شده همه افراد با هر گونه سطح سواد و تحصیلاتی قادر به درک مضمون داستانهای او باشند. اغلب محوریت آثار او درحیطه انساندوستی، تهیدستی، عشق و تلاش آدمی همراه با نقد تلخ اجتماعی معنا میشود.
شخصیت بدیع جین وبستر در آن است که همواره حامی حقوق زنان بوده و درمیان داستانهای وی حوزه زنان از جایگاه ویژهای برخوردار است. درحقیقت میتوان گفت شرح وقایع و تجارب ارزشمند خود درجریان بلوغ اجتماعی و شخصیتی را در بطن داستانهای خود جای داده است. چنانکه با گذشت سالیان متمادی از مرگ وی، همچنان آثار او در اغلب کشورها ترجمه میشود و در لیست پرفروشترین کتابهای دنیا قرار دارد.
جین وبستر در دوران تحصیل خود در فرانسه، انگلیس و ایتالیا اقامتی کوتاه داشت و در همان زمان بود که نوشتن را با یک کتاب باعنوان «شاهزاده گندم» برای یک نشریه محلی آغاز کرد. او همچنین طی سالهای ۱۹۰۵ – ۱۹۰۷ در مدت اقامت خود در ایتالیا دو کتاب «شاهدخت ویت» و «جری جوان» را منتشر کرد که مضامین این دو رمان از تجربیات سفر او به ایتالیا الگوبرداری شده است.
جین در دوران دانشگاه در زمینه مسائل اجتماعی و مدنی، اصلاحات و امور اجرایی فعال بود و از تجربیاتش در محتوای داستانهای کوتاه بهره میگرفت. پس از فارغالتحصیلی تصمیم گرفت تا نویسندگی را به عنوان پیشه همیشگی خود برگزیند. او پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه نوشتن را به طور جدی آغاز کرد و در کنار نویسندگی در کارهای خیرخواهانه مانند سرکشی به زندانها و یتیمخانهها نیز فعالیت داشت.
از زندگی خصوصی او که بگذریم، باید سری به کتابهای او بزنیم. کتابهایی که سالیان سال است همواره مخاطبان خاص خود را دارد. جین وبستر نویسندهای برای همه دورانهاست؛ مجموعه آثار جینوبستر با نگارشیصمیمی، خاطرهانگیز و با قلمی روان خودنمایی میکند، آثار با متنی ساده و روان سرشار از عواطف میتواند هر انسان آزاداندیشی را با خود همراه کند. چنانکه بخش عظیمی از نوجوانان و جوانان امروز و جوانان قدیم را به سمت خود جذب میکند.
یکی از ویژگیهای شخصیتی جین وبستر، توجه فراوان به روحیات همسن و سالان خود بود و همواره تلاش میکرد تا از تجربههای ارزشمند در جهت افزایش ارتباط نوجوانان با داستانهای خویش استفاده کند.