رابرات لویی استیونسون
کارگردان: ران کلمنتس و جان ماسکر
«جزیره گنج» نام رمانی ماجراجویانه در بستر تماتیک سرگذشت دزدان دریایی است که توسط «رابرت لویی استیونسُن» نوشته شده است. جزیره گنج را غالباً جزو آثار ادبیات کودک و نوجوان به حساب میآورند. این کتاب بارها به روی صحنه تئاتر و پرده سینماها رفته و از محبوبیت خاصی به ویژه نزد نوجوانان، برخوردار است، به طوری که تاکنون بیش از سی اقتباس سینمایی و تئاتری و تلویزیونی از روی این اثر ساخته شده است!
«سیاره گنج» یک فیلم انیمیشن آمریکایی در سبک علمی – تخیلی و موزیکال به کارگردانی «ران کلمنتس» و «جان ماسکر» است. این فیلم انیمیشن را که توسط کمپانی دیزنی ساخته شده است، پرخرجترین انیمیشن سنتی تاریخ میدانند.
اساسیترین تفاوت بین انیمیشن و رمان، بستر مکانی – زمانی این دو اثر است. رمان دارای یک فضای رئالیستی و تاریخی درباره دوران رواج دریانوردی قرن هجدهمی است. در انیمیشن اما، اصل بر تلفیق فضای مکانی – زمانی قرن هجدهمی با یک آینده نامعلوم با رواج رباتها، سفرهای فضایی و موجودات فضایی میباشد. تفاوت چشمگیر دوم، طبع طنز و کمیک انیمیشن در قیاس با رمان است. مثلا سه شخصیت در انیمیشن داریم که نسخه به شدت اگزجره و اغراقآلودی از شخصیتهای مرجع در رمان هستند: مورف، بن گان و دکتر داپلر (لیوزی).
در جهت کمیک کردن انیمیشن، عناصر زیادی وجود دارند. مثلا کاراکترهای فضایی انیمیشن عمدتا باعث خلق کمدی شدهاند. بیشتر خدمه کشتی چنین کارکردی دارند؛ هیکلهایی درشت دارند در حالی که رفتار و حرفهایشان پر از بلاهت است. یکی از خدمه حتی زبانی ناهنجار و خندهدار دارد و موقع خواب، صداهای غیر عادی در میآورد.
مهمترین تفاوت بین رمان و انیمیشن کاراکتر ناخدای کشتی میباشد. در رمان ناخدا اسمالت را داریم که مردی تنومند و جدی است که به دکتر لیوزی و اطرافیان او کاملا وفادار است. در انیمیشن اما، ناخدا آملیا یک گربه زن است که ظاهری آدمنما دارد. ناخدا آملیا در صلابت، قاطعیت و مهارتهای دریانوردی تفاوتی با ناخدا اسمالت رمان ندارد اما چیزی که او را متمایز میکند، زن بودن اوست.
در نهایت میتوان گفت تفاوتهای زیادی که بین انیمیشن و رمان وجود دارد، به نفع جذاب شدن بیشتر انیمیشن است. جزیره گنج را از رادیو قصه بشنوید و سپس انیمیشن سیاره گنج را ببینید. با وجود تفاوتهای بسیار، هر دو برای مخاطب بسیار دلنشین و مطلوب هستند.