شوهر آهو خانم

علی محمد افغانی

«علی‌محمد افغانی» از نویسندگان معروف سال‌های قبل از دهه پنجاه است که با خلق رمان ایرانی «شوهر آهو خانم» در ادبیات داستانی ایران نامی شناخته شده محسوب می‌گردد. شوهر آهو خانم در سال ۱۳۴۰ برای بار اول چاپ شد، نکته جالب این‌که هیچ‌یک از ناشران آن زمان زیربار چاپ این اثر نرفتند و علی‌محمد افغانی با هزینه شخصی خودش این اثر را به چاپ رساند. شوهر آهو خانم در همان سال به‌عنوان کتاب سال شناخته شد و تاکنون از پرفروش و بهترین رمان‌های ایرانی بوده است.
داستان در سال ۱۳۱۳ در کرمانشاه رخ می‌دهد.
درون‌مایه اصلی داستان با واقعیت اسف‌بار زندگی زنان در لایه‌های پائینی جامعه در آن سال‌ها ارتباطی نزدیک دارد و در نکوهش آئین چند همسری است. در این رمان مناسبات خانوادگی و ضوابط احساسی و عاطفی مرتبط با آن بازنمایی شده است و از بهترین کتاب‌های ایرانی است.
قصه و شخصیت‌های اصلی آن، اطراف آهوخانم که زنی زحمتکش، بردبار و بزرگوار است شکل می‌گیرد. پررنگ‌ترین شخصیت داستان همین آهو خانم است که حضور او در تمامی بخش‌ها، حتی زمانی که در قصه حضور ندارد نیز حس می‌شود. شوهرش، «سید میران سرابی»، نانوا و رئیس صنف نانوایان کرمانشاه است که در سال‌های پیری عاشق زنی به ‌نام «هما» می شود.
شوهر آهو خانم از رمان‌های عاشقانه ایرانی است که در حال حاضر نیز چاپ و به بازار عرضه می‌شود. این کتاب به دلیل این‌که روایت یک دلدادگی را در فضای مردم کوچه و بازار روایت می‌کند هنوز هم در بین مخاطبین رمان ایرانی طرفداران بسیاری دارد.