این کتاب 16 فصل دارد. فصل‌ها به‌ترتیب تاریخی، روایت‌گرِ زندگی ائمه (ع)، از دوران پیامبر اعظم (ص) تا دوره‌ی امام حسن عسکری (ع) است.

محتوای کتاب «انسان 250 ساله» انتقال مفهومی متعالی از مسیر و مقصد زندگی مجاهدانه‌ی ائمه (علیهم السلام) است و از این رو، این کتاب بیش از آنکه یک کتاب تاریخی باشد، یک فراتحلیل تاریخی است که به‌جای شرح و تفصیل وقایع زندگی ائمه، نگاهی کُل‌گرایانه از زندگی هر یک از معصومین (با توجه به زمینه‌های تاریخی هر دوره و در راستای مقصود واحدی که همه‌ی این بزرگواران دنبال می کردند،) ارائه می‌دهد.

عنوان کتاب عیناً برگرفته از کلام مقام معظم رهبری است و بیان‌گر نوع نگاه ایشان به زندگی سیاسی-مبارزاتی ائمه است و سببِ این نام‌گذاری در مقدمه کتاب به تفصیل تشریح شده است.

این اثر شامل سخنرانی ها و مطالب دست‌نویس مقام معظم رهبری، از پیش از انقلاب تا سال 1389 است.

این کتاب شامل 16 فصل است که فصل‌ها، به ‌ترتیب تاریخی زندگی ائمه(ع)، از دوران پیامبر اعظم(ص) تا دوره‌ی امام جواد، امام هادی و امام عسکری (ع) است که بیانات مقام معظم رهبری درباره‌ی این سه امام بزرگوار در یک فصل ارائه شده است.

در بخش‌هایی از کتاب می‌خوانیم: «خطراتی که اسلام را به عنوان یک پدیده‌ی عزیز تهدید می‌کند، از قبل از پدید آمدن، یا از آغاز پدید آمدنش از طرف پروردگار، پیش‌بینی شده است و وسیله‌ی مقابله با آن خطرات هم ملاحظه شده و در خود اسلام و در خود این مجموعه، کار گذاشته شده است.

مثل یک بدن سالم که خدای متعال قدرت دفاعی‌اش را در خودِ آن کار گذاشته است، یا مثل یک ماشین سالم که مهندس و سازنده‌ی آن، وسیله‌ی تعمیرش را با خود آن همراه کرده است. اسلام یک پدیده است و مثل همه‌ی پدیده‌ها، خطراتی آن را تهدید می‌کند و وسیله‌ای برای مقابله لازم دارد.

خدای متعال این وسیله را در خودِ اسلام گذاشت. اما آن خطر چیست؟ دو خطر عمده اسلام را تهدید می‌کند که یکی خطر «دشمنان خارجی» و دیگری خطر «اضمحلال داخلی» است.

انسان می‌تواند در حرکت چند ماهه حضرت ابی عبدالله(ع)، از آن روزی که از مدینه خارج شد و به طرف مکّه رفت، تا آن روزی که در کربلا شربت گوارای شهادت نوشید، بیش از صد درس مهم بشمارد. نخواستم بگویم هزارها درس، می‌شود گفت هزارها درس هست. ممکن است هر اشاره‌ی آن بزرگوار، یک درس باشد؛ اما اینکه می‌گویم بیش از صد درس، یعنی اگر ما بخواهیم این کارها را مورد مداقه قرار دهیم، از آن می‌شود صد عنوان و سرفصل به دست آورد که هر کدام برای یک امّت، برای یک تاریخ و یک کشور، برای تربیت خود و اداره جامعه و قرب به خدا، درس است.

این اثر از سوی مجمع جهانی اهل بیت به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی و هوسا ترجمه شده‌است. همچنین قرار است این اثر به زبان‌های روسی و اسپانیولی هم ترجمه شود. به گفتهٔ محمد سالاری، معاون امور بین‌الملل مجمع جهانی اهل بیت، ترجمه انگلیسی این اثر با استقبال خوبی مواجه شد و در آمریکا به چاپ دوم رسید. نسخه عربی کتاب توسط جمعیت معارف لبنان در سال 1392 چاپ شد. این اثر به همت آستان قدس رضوی به زبان‌های اردو و ترکی آذربایجانی ترجمه شده‌است.

فصل هفتم: امام حسین(ع)

فصل هشتم: حرکت زینب کبری و سفیران کربلا

فصل نهم: شرایط اجتماعی و سیاسی پس از حادثه کربلا

فصل دهم: امام سجاد(ع)

فصل یازدهم: امام باقر(ع): دوران سازندگی فکری و تشکیلاتی