ماجرای داستان در لهستان اوایل سال 1945 می‌گذرد. سربازان آلمان نازی شکست خورده‌اند، اما شرایط سیاسی جامعه هنوز ناپایدار است و هر گروهی در پی آن است که حکومت را به دست آورد.

درست در روز آزادی از زیر یوغ نازی‌های اشغالگر، مشکلات لهستان جدید آغاز می‌شود. گروه‌های ناسیونالیست و کمونیست که در جنگ جهانی دوم کنار یکدیگر مبارزه کرده‌اند، حالا رو‌به‌روی هم قرار می‌گیرند.

برای کمونیست‌ها راه‌حل نهایی، به‌طور کلی در مبارزه‌ی طبقاتی خلاصه می‌شود و برای هرج‌ومرج طلبان، در ترور و ایجاد وحشت!

قهرمان داستان دانشجویی است به نام «ماسیک چمیکی» که در سرنوشت او، غم‌نامه‌ی زندگی انسان‌هایی منعکس می‌گردد که در مبارزه‌ی بی‌امان با اشغالگران فاشیست پیروز شده‌اند، اما سرگشته‌اند و راه به بیراهه دارند. او که یک عضو سابق نهضت مقاومت و فرمان‌بر گروه مخالف حکومت نوپا (سیبولسکی) است، دستور می‌گیرد تا دبیر حزب کمونیست را به قتل برساند و همین مسئله تبدیل به یک دوراهی اخلاقی برای او می‌شود.

درباره کتاب:

«یرژی آندره‌یوسکی» رمان «خاکستر و الماس» را در سال 1948 نوشت که شهرتی جهانی برایش به ارمغان آورد و «آندری وایدا»، کارگردان بزرگ سینمای مدرن لهستان، با ساختن فیلمی از روی این آن، بر شهرت و محبوبیت او افزود.

این فیلم در سال 1958 اکران شد. خاکستر و الماس در کنار دو فیلم دیگر از این کارگردان، یک سه‌گانه را تشکیل می‌دهند. این فیلم سومین قسمت از سه‌گانه‌ی جنگ وایدا است. اگرچه فیلم با استقبال منتقدان رو‌به‌رو شد، پس از وقوع انقلاب‌های 1989 توسط انقلابی‌های این کشور موردنقد قرار گرفت. هرچند که با تمام نظرات مثبت و منفی این فیلم تبدیل به یکی از مهم‌ترین آثار سینمای لهستان شد.

درباره نویسنده:

«یرژی آندره‌یِوسکی» برجسته‌ترین نویسنده‌ی معاصر لهستان، در نوزدهم اوت سال 1909 در «ورشو» به دنیا آمد و تا به امروز در همان شهر زندگی می‌کند.

او از سرشناس‌ترین نویسندگان قرن بیستم لهستان است. نخستین مجموعه داستان او در سال 1936 با نام «راه‌های گریزناپذیر» و نخستین رمانش با نام «نظم قلب» در سال 1938 منتشر شد. داستان‌های دیگر او که اکثراً به مسئله‌ی اشغال لهستان توسط آلمان نازی می‌پردازد؛ در مجموعه‌ی «تب» در سال 1946 منتشر شد. یرژی آندره‌یوسکی را نویسنده‌ای اخلاق‌گرا می‌دانند که در اکثر آثارش از جمله خاکستر و الماس، به توصیف انسان گناه‌کار در مبارزه با خویشتن خویش می‌پردازد.

کتاب:

Ashes and Diamonds (1948)

فیلم:

Ashes and Diamonds (Popiół i diament) (1958)

****شنونده گرامی، پیشاپیش از کیفیت پایین و اشکالات جزئی برخی از بخش‌های نمایش پوزش می‌طلبیم.****