کتاب زنان عاشورایی، نقش زنان در نهضت امام حسین علیه‌السلام (از عاشورا تا سقوط امویان)، اثری از زهره یزدان‌پناه قره‌تپه است.

در بخشی از کتاب زنان عاشورایی می‌خوانید:

ام‌کلثوم صغری دختر امیرالمؤمنین (ع) و مادرش ام‌ولد بوده است. مسعودی و ابن‌اثیر، ام‌کلثوم را در زمره‌ی اولاد علی (ع) معرفی کرده‌اند؛ اما مادرش فاطمه (س) نیست.

به گفته ابن‌حزم، زینب‌ کبری (س) و ام‌کلثوم‌ کبری (س) از فرزندان علی (ع) و فاطمه (س) هستند، اما مادرِ زینب صغری و ام‌کلثوم صغری «ام‌ولد» بود.

محسن‌الامین تعداد دختران علی (ع) را که لقب ام‌کلثوم داشته‌اند، چهار تن ذکر کرده است: 1. همسر مسلم بن عقیل 2. همسر عبدالله اصغر بن‌ عقیل 3. همسر عمر بن خطاب 4. همسر عبدالله‌ بن‌جعفر.

بر اساس گفته‌ی «زبیر بن بکار»، نسب‌شناس مشهور عرب، زینب کبری (س) که به‌ همسری عبدالله‌ بن‌ جعفر درآمد و ام‌کلثوم‌ کبری که همسر عمر بن خطاب شد، هردو از دختران فاطمه زهرا (س) بوده‌اند. وی دختران معروف دیگر علی (ع) را -از زنانی غیر فاطمه (س)- چنین نام برده است: رقیه دختر صهباء که همسر مسلم‌ بن‌ عقیل گشت؛ زینب‌ صغری به ازدواج محمد بن‌ عقیل درآمد و ام‌کلثوم‌ صغری که نامش نفیسه بود، به همسری عبدالله اکبر بن‌ عقیل انتخاب شد.

آنچه مسلّم است این بانو در حادثه‌ی کربلا، همراه خواهرش زینب (س)، حضور داشته و در بارگاه ابن‌زیاد و یزید خطبه‌های غرّا و کوبنده‌ای خوانده و در منابع تاریخی نیز ثبت شده است.