«نخل‌ها و آدم‌ها» از طولانی‌ترین رمان‌های دفاع مقدس است که به قلم «نعمت‌الله سلیمانی» نگاشته شده‌است. این کتاب در هفتمین جشنواره‌ی کتاب دفاع مقدس عنوان برگزیده شد.

«سمیر» و «هانیه» دخترعمو و پسرعموی یکدیگر هستند که از بچگی پابه‌پای هم بزرگ شده و درصدد ازدواج‌اند. سمیر پس از پیروزی انقلاب اسلامی وارد سپاه می‌شود و این بهانه‌ای است برای مخالفت «زارخدر»،‌ پدر هانیه، با ازدواج آن‌ها.

با آغاز جنگ زندگی نیز غیرعادی می‌شود و مهاجرت خانواده‌ی سمیر و عمویش را در پی دارد. در این اثنا «زارخدر» از مخالفت خود کوتاه آمده و تن به ازدواج سمیر و هانیه می‌دهد. سمیر و هانیه به آبادان برمی‌گردند تا یکی در خط مقدم و دیگری در بیمارستان، زندگی جنگی خود را شروع کنند.

سمیر پا‌به‌پای دوستانش می‌جنگد و شاهد شهادت دوستانش می‌شود؛ تا این‌که در حادثه‌ی حمله‌ی هوایی عراق، هانیه نیز به شهادت می‌رسد و سمیر در آرزوی رسیدن به هانیه، به نبرد خود ادامه می‌دهد.

پس از آزادسازی خرمشهر، در عملیاتی حساس، سمیر و دوستانش برای تخریب دیده‌بانی دشمن اعزام می‌شوند که با شجاعت سمیر، کشتی دیده‌بانی منفجر می‌شود... .