این کتاب گویا، روایتی است داستانی از قیام مردم تنگستان بوشهر به رهبری «رئیس‌علی دلواری» بر ضد استعمار انگلیس در میانه‌ی جنگ‌جهانی اول.

«سید مرتضی» با همکاری «رئیس‌علی دلواری، خالو حسین برخونی و تفنگچی‌های تنگستانی و دشتی» طی یک هجوم ناگهانی در اوایل سال 1327ه.ق / 1909م بوشهر را از لوث وجود عناصر مستبد و وابسته به دربار «محمدعلی شاه قاجار» پاک‌سازی کرد و اداره‌ی امور گمرک و انتظامات شهر و ادارات دولتی را عهده‌دار شد.

تصرف گمرک بوشهر که در گرو وام انگلیسی‌ها بود، بر دولت بریتانیا گران آمد؛ از این‌رو آنان برای تضعیف مشروطه‌خواهان و استمرار سلطه بر حیات اقتصادی و سیاسی جنوب ایران، شروع به سرکوب عناصر انقلابی و مشروطه‌خواه کردند و در همین راستا یک فروند ناو جنگی به سواحل بوشهر اعزام کردند.

انگلیسی‌ها از این فرصت سود جستند، رسماً با ده‌ها نفر تفنگ‌دار دریایی، بوشهر را به اشغال درآوردند و ضمن بیرون راندن تفنگچی‌های تنگستانی و دشتی، سید مرتضی علم‌الهدی را نیز به‌طور موهن و زشتی بازداشت و به بندر بصره تبعید کردند.

اما رئیس‌علی دلواری مردی نبود که از عقاید خود دست بردارد؛ به همین دلیل نیز فعالیت‌های گسترده‌ای علیه منافع انگلیسی‌ها آغاز کرد... .

درباره‌ی نویسنده:

مرحوم «محمدحسین رکن‌زاده آدمیت» برای پژوهشگرانی که درباره‌ی قیام دلیران تنگستان و جنبش خونین مردم جنوب در جنگ‌جهانی اول کاووش و مطالعه می‌کننند، نامی آشناست. همچنین وی آثاری در حوزه‌ی ادبیات و فرهنگ استان بوشهر گردآوری و تألیف کرده‌است.