خاورمیانه‌ی بزرگ منطقه‌ای است که در آن هویت‌های گوناگون و متضادی در کنار یکدیگر قرار دارند. مسئله‌ی هویت در خاورمیانه با دیگر نقاط جهان متفاوت است.

مؤلف در پاسخ به پرسش اصلی پژوهش، مبنی بر اینکه علت ناکارآمدی طرح خاورمیانه‌ی بزرگ و رابطه‌ی آن با خیزش بیداری اسلامی چیست، درصدد است که رابطه‌ی بین عوامل جامعه‌شناختی و ناکارآمدی طرح خاورمیانه‌ی بزرگ را در ارتباط با خیزش بیداری اسلامی واکاوی کند.

در این تألیف، شده است تا ابعاد مختلف ناکارآمدی این طرح به روش علمی و با بهره‌گیری از دیدگاه نظری سازه‌انگاری تبیین گردد تا مشخص شود آیا بی‌توجهی به مباحث مهم هویت، انگاره‌ها، ارزش‌ها و هنجارهای مورد نظر سازه‌انگاری و واقعیات فرهنگی، مذهبی و اجتماعی موجود در منطقه‌ی خاورمیانه‌ی بزرگ، مهم‌ترین عامل ناکارآمدی طرح خاورمیانه بزرگ به شمار می‌رود و یا عوامل دیگری در آن نقش دارد؟

در پاسخ به سؤال اصلی، فرضیه این است که عوامل جامعه‌شناختی، به‌ویژه هویت، عمده‌ترین عامل ناکارآمدی طرح خاورمیانۀ بزرگ و مهم‌ترین مؤلفه در بیداری اسلامی به‌ شمار می‌رود.