کلمه «فطر» به معنای ابتداء و اختراع است؛ یعنی عملی که از روی چیز دیگری تقلید نشده است.

مسئله فطرت -که به تعبیر استاد «ام‌المسائل» معارف اسلامی است - در چهار نوبت و از دیدگاه‌های گوناگون توسط استاد شهید مطهری بررسی شده است.

«فطرت»، عنوان بحث‌هایی است که متفکر شهید، استاد مرتضی مطهری، در سال‌های 1355 و 1356 طی ده جلسه در جمع معلمان و دبیران مدرسه نیکان تهران ایراد کرده و ظاهراً به دلیل برخورد با نهضت اسلامی و افزایش مشاغل اجتماعی استاد، متوقف شده‌ و در سال 1369 انتشارات صدرا آن را چاپ کرده است.

کلمه فطرت چه کلمه ای است و آیا قبل از قرآن کسی این کلمه را درباره انسان به کار برده ‌است، یا از جمله چیزهایی است که اولین بار قرآن آن را در مورد انسان به کار برده‌است؟

فطر یعنی ابتدا و اختراع، یعنی خلقت ابتدایی. حتی در اختراعی هم که بشر میکند، عناصر تقلید وجود دارد، یعنی چه؟

کارهای بشر تقلید از طبیعت است؛ یعنی قبلاً طبیعتی وجود دارد و بشر آن را الگو قرار میدهد و براساس آن نقاشی میکند، می‌سازد یا مجسمه سازی میکند. بشر احیاناً اختراع و ابتکار هم میکند و قدرت بر اختراع و ابتکار هم دارد، ولی مایه های اصلی اختراع و ابتکار بشر باز هم خود طبیعت است؛ یعنی از طبیعت الگو میگیرد؛ اما خدا کار خودش را از یک صنع دیگری تقلید نکرده، چون هرچه هست، صنع اوست و مقدم بر صنع او چیزی نیست.