تتسوکو کورویانگی
در کتاب توتوچان با سرگذشت و خاطرات نویسنده روبهرو میشویم. توتو مخفف تتسوكو و نامی است که نویسنده برای خود انتخاب کرده است. توتوچان دختری بازیگوش و پرانرژی بود که همیشه در دوران کودکی، کادر مدرسه او را طرد و بهدلیل انرژی زیاد و تفاوتش با دوستانش نقد میکردند. شرایط طوری پیش رفت که توتوچان از مدرسه اخراج شد، اما مادرش تا قبل از بیستسالگی توتوچان اجازه نداد او متوجه اخراجش از مدرسه شود.
در همان زمان، کویاباشی یک شیوه آموزشی جدید خلق کرده بود: مدرسهای که در آن دانشآموزان برای انتخاب علایق، سلیقهها، طرز فکر و مسیری که انتخاب میکردند، آزاد بودند. در این مدرسه، کسی بچهها را مجبور نمیکرد از رویکرد یا از روش خاصی پیروی کنند. همه به شکل طبیعیِ خود در معرض آموزشهای سطح بالا بودند.
آشنایی با طبیعت، تقویت خلاقیت و حس کنجکاوی، آشنایی با موسیقی، یادگیری ارتباط مؤثر اجتماعی، قدرت انتخاب و شناخت حقیقتهای بدیهی زندگی مانند باد، باران و… از اهداف اصلی این مدرسه بودند.
نام این مدرسه توموئه بود. نمادش هم علامت ویرگول درون یک دایره قرار بود. این نام و این علامت معنای خاصی در ژاپن ندارند و انتزاعی هستند. درواقع مدرسه هم همینطور بود: انتزاعی و بدون نمونه واقعی.
در کتاب، در رابطه با شکلگیری ایده مدرسه توموئه آمده است که:
«بنیانگذار مدرسه ابتدایی سای کای، هاروجی ناکومارو، بر اندیشههای کویاباشی تأثیر عمیقی گذاشت. او مدرسه سای کای را بهشکل متفاوتی اداره میکرد. او کلاسهایش را کوچک و با جمعیت کم تشکیل میداد. آموزشها در صبح به اتمام میرسید و بعدازظهرها را به گشتوگذار در طبیعت، موسیقی و آوازخواندن اختصاص داده بود. کویاباشی تحتتأثیر این سیستم آموزشی، تصمیم گرفت مدرسه خود را با نام توموئه تأسیس کند. او به مربیان کودکستان و مدارس آموخته بود کودکان را در چهارچوبهای فکری غالب قرار ندهند. او معتقد بود الگوهای از پیش تعیینشده خلاقیت و جاهطلبی کودکان را سرکوب میکند و رویاهای بزرگ آنان را از بین میبرد.»
تتسوکو کورویاناگی کتاب توتوچان را به بخشهای متنوعی تقسیمبندی کرده است. عنوان هر بخش کلیدواژهای است برای این-که به مخاطب بگوید که قرار است در این بخش، نقش اصلی را چه فرد یا اتفاقی ایفا کند. برخی از این بخشها عبارتند از: دخترک کنار پنجره، مدرسه جدید، درسهای مدرسه توموئه، غذای دریایی و غذای زمینی، کارنامه، آغاز تعطیلات تابستانی، تنها چیزی که میخواهم، و …
کتاب توتوچان را میتوان به عموم افراد اهل کتاب معرفی کرد اما بهطور ویژه، خواندن آن را به کسانی پیشنهاد میکنیم که بهتازگی خواندن کتابهای خودشناسی و فلسفی را تمام کردهاند. توتوچان میتواند انتخاب مناسبی برای ذهن، پس از مطالعه کتابهای سنگین باشد.
ازطرفی اگر به فرهنگ ژاپنی علاقهمند هستید، حتما این کتاب برای شما جذاب خواهد بود.
شراره رحیمی