زوربای یونانی

نویسنده: نیکوس کازانتزاکیس
فیلم‌‌‌‌نامه‌‌‌‌: مایکل کاکویانیس
کارگردان: مایکل کاکویانیس
بازیگران: آنتونی کویین، آلن بیتس، ایرنه پاپاس، لیلا کدرووا

«زوربای یونانی » فیلمی است که همه چیزش خوب است، از بازیگریش بگیر تا کارگردانی و عکاسیش. «آنتونی کوئین» چیزی بیش از درآوردن نقش مردی به نام «زوربا» را انجام می‌دهد. او زوربا است، مردی فراتر و بزرگ‌‌‌‌تر از زندگی، بدوی اما خردمند، تواما وحشی و لطیف، فیلسوفانه اما ابتدایی. همه جا شواهد حضور پررنگ و ماهرانه «مایکل کاکویانیس» را می‌توان یافت. او مردی است که فیلم را تهیه و کارگردانی کرده است، همان مردی است که نمایشنامه را بر اساس رمانی بی‌نظیر از «نیکوس کازانتزاکیس» نگاشته است.
کاکویانیس آن چه که برای تمیز دادن یک سینمای فشن از یک سینمای ادبی لازم است را انجام داده است اما این تغییرات به نحوی انجام داده است که به روح اصیل متن وفادار بماند، علی‌الخصوص در نگه داشتن طبیعت رابله‌مآب و طناز زوربا.
زوربا یک پیرمرد شهوت‌ران، کثیف و ریشو یونانی است که خود را به نویسنده‌ای انگلیسی ،«آلن بیتس»، که برای بازگشایی معدنی که به ارث برده است به جانب «کرت» عازم است، معرفی می‌کند. بیتس به یک معدن‌چی نیاز دارد. زوربا یک معدن‌چی است. زوربا همچنین اعتراف می‌کند که می‌تواند مایه دردسر شود و می‌گوید: «هر کجا می‌رم مردم می‌گن گند به بار میارم.»
در کرت اتاقی در هتلی که به سرپرستی یک زن عشوه‌گر فرانسوی می‌گیرند. در طول مسیر با بیوه زنی،«ایرنه پاپاس»، که دو مرد محلی در حال آزار او هستند دوست می‌شوند. بیوه زن به مرد انگلیسی علاقه نشان می‌دهد در حالی که زوربا مشتاق زن فرانسوی است.
فیلم سرشار از صحنه‌های سرزنده و مهیج است که راه خود را به حافظه می‌گشایند – صحنه‌هایی از سبعیت، طنز و ترحم. کاکویانیس صحنه را پر از مردمان کرت کرده است و نسبت به آن‌ها با سنگدلی برخورد می‌کند.
سکانس قتل بیوه رو بعد از این‌‌‌‌که یکی از اهالی به علت رد تقاضایش توسط بیوه خودکشی کرده است را مشاهده می‌کنیم که در آن اهالی به دور جسد بیوه جمع گشته و او را سنگسار می‌کنند. سکانس رقص زوربا از سر نشاط یا ملال را داریم چون اگر اینگونه نکند از درون فروخواهد پاشید. سکانس عاشق پیشگی زوربا از زن فرانسوی را هم شاهد هستیم.
فیلم جولانگاه روابط مهیج و سرشار از حیات است. فیلم یادآور شاهکارهایی است که می‌توان تنها با تصویر سیاه و سفید بدان دست یافت. اگرچه زوربای یونانی فیلمی سرشار از صحنه‌های خشونت آمیز است اما در ماهیت داستانی از نشاط زندگی است. کوئین در نقش زوربا ممتاز است، مردی سرشار از نشاط، انرژی و شاید اندکی دیوانگی.

منبع: نشریه Cleveland Memory
نویسنده: تونی ماسترویانی
مترجم: پدرام موسی‌پور