کتاب وقتی نفس هوا می‌شود شرح حال خودنوشتی است که در دو فصل به شرح زندگی او پیش از ابتلا به بیماری و پس از آن بی‌وقفه تا مرگ می‌پردازد.

لوکیشن روایت در دو فصل کتاب یکی است، بیمارستان. اما این نقش پال است که در فصل اول و دوم تغییر می‌کند.

در فصل اول او جایگاه یک پزشک را دارد و برای ما از حال و هوای رزیدنتی جراحی مغز و اعصاب می‌گوید، از بیم‌ها، امیدها، داستان زندگی بیمارانی که گاه سلامت خود را بازیافته‌اند و گاه تسلیم دردها و رنج‌های ناگزیر شده‌اند. در همین فصل، پال روی روان‌شناسیِ نحوه‌ی برخورد پزشک با بیمار بحث می‌کند و جملاتی طلایی را به زبان می‌آورد.

اما در فصل دوم کتاب، پال متوجه وجود بیماری‌اش می‌شود و از تلاش‌هایش برای غلبه بر آن می‌نویسد. او به عنوان یک پزشک، تمام زیر و بم‌های بیماری‌اش را می‌داند و اینجاست که می‌توان گفت گاه آگاهی، آزاردهنده خواهد بود.

حالا پال تصمیم گرفته به کارش برگردد، شغل بسیار حساسِ جراحی. عشق به جراحی و حضور نوزادی در آینده برای پال امیدبخش است، اما دیری نمی‌پاید که بیماری بر او چیره می‌شود تا او حتی فرصت تکمیل بخش پایانی کتاب را هم نداشته باشد.

«وقتی نفس هوا میشود» زندگی نامه پال کلانیتی (2015-1977)، رزیدنت جراحی مغز و اعصاب هندی-آمریکایی است که در آخرین سال دوره آموزشی‌اش متوجه می‌شود دچار سرطان ریه است. کتاب، داستان دگرگونی پال کالانیتی از یک دانشجوی پزشکی ساده و بی‌تجربه به جراحی برجسته در استنفورد را روایت می‌کند. او در این دگردیسی، به جست و جوی معنای زندگی می‌پردازد و به انسانی تبدیل می‌گردد که با تمام وجود با مرگ خود رو به رو می‌شود.

جوایز و افتخارات این کتاب :

2017 فهرست کوتاه جایزه کتاب خوش آمدید

جایزه پولیتزر در سال 2017

2017 جایزه ژان میلفسکی

2016 برنده انتخاب Goodreads

این کتاب همچنین عنوان پرفروش‌ترین کتاب سال 2016 نیویورک تایمز را به دست آورده است.

این کتاب در ایران توسط نشر کوله پشتی و با ترجمه ی شکیبا محب علی در 200 چاپ و وارد بازار نشر شده است.