حضرت محمد (ص)، پیامبر اسلام، یهودیان «بنی‌نضیر» را از یثرب بیرون کرده بود، بنی‌نضیر به مکه رفتند و قریش را به نبرد با پیامبر واداشتند. قریش پیشنهاد نمایندگان یهود را پذیرفت و به جنگ با پیامبر رهسپار شد.

در این نبرد هم‌پیمانان قریش «بنی‌سلیم»، «ِغطفان» و «بنی‌اسد» نیز به جنگجویان سپاه مکه پیوستند. سپاهیان قریش، 10 هزار تن و سه لشکر بودند که فرماندهی همه آنها با ابوسفیان بود.

«بنی‌خزاعه»، محمّد را از برنامه قریش و جنبش ایشان آگاه کردند.حضرت محمد (ص)، برای جنگ، یاران ویژ‌ه خود را گرد آورد. برخی پیشنهاد کردند که به شیوه قلعه‌داری، از یثرب دفاع کنند و از بالای دژها و نقاط بلند با دشمن نبرد کنند. سلمان فارسی که با شیوه‌های جنگ ایرانیان آشنایی داشت، پیشنهاد کرد گرداگرد شهر را خندق بکنند تا از پیشرفت دشمن به درون شهر جلوگیری شود و سپس با ساختن دژها و سنگرها در اطراف خندق، یا پرتاب تیر و سنگ، از عبور دشمن از خندق به سوی شهر، جلوگیری شود و پیامبر اسلام پذیرفت.

کارِ کندن خندق با شتاب آغاز شد؛ کندن هر ناحیه‌ای از خندق به یک گروه از مسلمانان واگذار شد و هر فردی به کندن 40 ذراع واداشته شد. یهودیان «ّبنی‌قریظه» نیز در کندن خندق، به مسلمانان یاری رساندند. کار خندق در شش روز به پایان رسید و برای آن درهایی گذاشته شد و نگهبانی هر در به قبیله‌ای واگذار و «ُّزبیربن‌َعوام» به سرپرستی پاسداران درهای قلعه گمارده شد.