این کتاب به بررسی انواع جهانبینی و تبیین جهانبینی توحیدی می‌پردازد.

این کتاب شامل پنج فصل است:

1-جهان بینی: جهان احساسی و جهان شناسی و انواع جهان بینی 2-جهان بینی واقع‌گرا: اولین شرط مسلمان بودن، صفات خدا، یگانگی خدا، تعریف پرستش 3-مراتب و درجات توحید: توحید ذاتی، صفاتی، افعالی، توحید عملی، انسان و رسیدن به یگانگی و نظریه‌های ماتریالیستی، ایده آلیستی و رئالیستی 4-مرتبه و درجه شرک: شرک ذاتی، شرک در خالقیت، شرک صفاتی، شرک عملی، مرز توحید و شرک، صدق و اخلاص، وحدت حقیقی جهان، غیبت و شهادت، دنیا و آخرت 5-حکمت بالغه و عدل الهی: حکمت بالغه، تاریخچه اصل عدل در فرهنگ اسلامی.

این کتاب دومین مجلد از مجموعه ی «مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی» است. در بخش اول کتاب، ضمن تعریف «جهان بینی»، مشخصات انواع جهان بینی همچون علمی، فلسفی و مذهبی بیان شده است. سپس جهان بینی توحیدی و به خصوص اسلامی، با توجه به ملاک‌های یک جهان بینی خوب، بهترین نوع جهان بینی‌ها ارزیابی شده است. در بخش دوم کتاب واقع‌گرا بودن جهان بینی اسلامی، با اشاره به آیه‌های قرآن کریم اثبات شده است. بخش سوم کتاب به بیان مراتب و درجات توحید اختصاص دارد که عبارت‌اند از: توحید ذاتی، توحید صفاتی، توحید افعالی و توحید در عبادت.

به دنبال این بحث، مسئله به یگانگی رسیدن واقعیت وجودی انسان از جنبه روانی و اجتماعی بررسی شده و نظریه های ماتریالیستی، ایده آلیستی و رئالیستی در این موضوع بیان شده است.

بخش چهارم کتاب به توضیح و تبیین مراتب و درجات شرک اختصاص یافته که عبارت‌اند از: شرک ذاتی، شرک در خالقیت، شرک صفاتی و شرک در پرستش. مسائلی همچون مرز توحید و شرک، صدق و اخلاص، وحدت و یگانگی جهان، غیب و شهادت، دنیا و آخرت نیز در این بخش بحث و بررسی شده است.

بخش پایانی کتاب به حکمت بالغه و عدل الهی اختصاص یافته است. این بحث در کتاب عدل الهی با شرح و بسط بیشتری بیان گردیده است.

یک مسلک و یک فلسفه زندگی، خواه ناخواه، بر نوعی اعتقاد و بینش و ارزیابی درباره هستی و بر یک نوع تفسیر و تحلیل از جهان مبتنی است. نوع برداشت و طرز تفکری که یک مکتب درباره جهان و هستی بیان می کند، زیرساخت و تکیه گاه فکری آن مکتب به شمار میرود؛ این تکیه گاه اصطلاحاً جهان بینی نامیده میشود. همه دین‌ها، آیین‌ها، مکتب‌ها و فلسفه‌های اجتماعی متکی بر نوعی جهان بینی بوده اند. هدف‌هایی که یک مکتب عرضه میدارد و به تعقیب آنها دعوت میکند و راه و روش‌هایی که تعیین میکند و باید و نبایدهایی که انشاء میکند و مسئولیت‌هایی که به وجود میآورد، همه به منزله نتایج لازم و ضروری جهان بینیای است.