کتاب «سه بیت نخستین» سه نمایشنامه با عناوین «ریسمانِ آویختن»، «نفت آشام» و «دیوبند» را میتوان یک سه گانه با درونمایه «مبارزه عدالت خواهانه برای حفظ فرهنگ» در مناسبات سیاسی جامعه روایت می‌کند.

نمایشنامه نخست؛ با عنوان «ریسمانِ آویختن» در بستر زمانی دهه بیست خورشیدی و حضور متفقین در ایران روایت می شود. «صادق نگاهدار» کارگر راه آهن است و از گیلان به تهران می آید تا خبر کشته شدن رفیق و مرادش «یحیی سرافراز» به دست سربازان قشون روس را به همسر او گلچهره بدهد

نمایشنامه دوم؛ با عنوان «نفت آشام» روایت خود را در سال 1356 یعنی یک سال مانده به پیروزی انقلاب اسلامی ایران بیان می کند. داستان «یوسف» سرباز ارتش است که نمی پذیرد در جریان اعتراضات خیابانی به مردم شلیک کند. از اینرو در هیاهوی اعتراض و مبارزه کشته می شود. برادرش «اعلی» که معلم دبیرستان است با کمک پیرمرد فیلمساز دوره گردی به نام «عمو رفیع» فیلم گرفته شده از روز اعتراض را مشاهده کرده و با دیدن آن پی به سرنخ قاتل می برند.

نمایشنامه سوم؛ با عنوان «دیوبند» در سال پایانی جنگ تحمیلی و دفاع مقدس میگذرد. داستان بازگشت یک گزارشگر خبر تلویزیون به نام «حسام» از بند اسارت می باشد که در روز استقبال از اسیران آزاد شده، خبر خیانت رفیق و نامزدش را می شنود.

کتاب «سه بیت نخستین» از مجموعه «سه نمایشنامه» در بستر تاریخ معاصر ایران به قلم حامد قربانی، توسط «انتشارات بایا» به چاپ رسیده است.