رمان «شاهزاده و گدا» داستان دو شخصیت به نام‌های «ادوارد» و «تام» است. ادوارد ولیعهد انگلستان و درمقابل، تام پسربچه‌ی فقیر و یکی از افراد عادی شهر است و دست تقدیر، به‌واسطه‌ی شباهت بسیار، آن دو را به‌جای هم می‌نشاند و ... .

درباره‌ی کتاب:

شاهزاده و گدا (به انگلیسی: The Prince and the Pauper) نام رمانی تاریخی و جاودانه، اثر مارک تواین، نویسنده‌ی آمریکایی است که اوّلین بار در سال 1881 میلادی (پیش از چاپ 1882 در آمریکا) در کانادا به چاپ رسید و بارها مورد اقتباس تصویری در قالب فیلم سینمایی، سریال تلویزیونی، و انیمیشن قرار گرفته‌ است. این کتاب داستان ادوارد و تام را بیان می‌کند که یکی ولیعهد انگلستان است و دیگری گدایی بیش نیست. دست تقدیر به‌واسطه‌ی چهره‌های آن‌ها که بسیار شبیه هم است، این دو را بر جای یکدیگر می‌نشانَد و آن دو زندگی هم را امتحان می‌کند. تام و ادوارد هردو در یک روز در خانواده‌هایی کاملاً متفاوت به دنیا آمده‌اند. نویسنده از سویی از نظام فاسد دربار انگلستان و از سویی از فساد اخلاقی در میان مردم فرودست جامعه‌ی انگلستان انتقاد می‌کند.

درباره‌ی نویسنده:

«سمیوئل لنگهورن کلمنز» (انگلیسی: Samuel Langhorne Clemens) متخلص به «مارک تواِین» (انگلیسی: Mark Twain) نویسنده و طنزپرداز آمریکایی بود. مارک تواین در 30نوامبر1835 در مرز ایالت میزوری آمریکا در روستای فلوریدا با کلبه‌های چوبی پراکنده به دنیا آمد.

در 12سالگی پدرش فوت کرد و سمیوئل مجبور شد در چاپخانه‌های محلی پادویی کند و بعد در روزنامه‌ای که برادرش، اوریون کلمنز، دایر کرده‌بود، ابتدا حروف‌چین و سپس چاپچی شد. سپس به نیویورک رفت و مدت کوتاهی در چاپخانه‌های کوچک کار کرد. در مدت دو، سه سال به شهرهای مختلف می‌رفت و در آنجا حروف‌چینی می‌کرد. وی سفر نافرجامی به آمریکای جنوبی داشت.

از 1857 تا 1864 سوار بر کشتی بخار به می‌سی‌سی‌پی سفر می‌کرد.

در 1859 مجوز ناخدایی کشتی گرفت و در این حین با امضاهای مختلف برای مجلات مقاله‌های طنز می‌نوشت. در جنگ داخلی آمریکا نقش کوچکی را برعهده گرفت.

در سال 1866 با آلتا کالیفرنیا، برجسته‌ترین روزنامه‌ی غرب، قراردادی به این مضمون امضا کرد: خبرنگار سیار بدون محدودیت مکان و زمان و سمت که دور کره‌ی زمین می‌گردد و ضمن سفر گزارش می‌نویسد.

او بیست سال بین 1875 و 1894 شادترین و ثروتمندترین نویسنده بود و بهترین کتاب‌هایش را در این مدت نوشت، اما در نیمه‌ی دهه‌ی 1890 اندوه و تلخ‌کامی روزافزونی نصیبش شد. دختر جوانش، سوزی، وقتی پدر و مادرش در خارج بودند، مُرد. خانم کلمنز که سال‌ها بیمار بود، از دنیا رفت و کوچک‌ترین دخترش ناگهان در شب کریسمس فوت کرد.

در سال 1906 انشای سرگذشتش را آغاز کرد. 15 سال آخر عمرش را با نوشتن کتاب‌های جدی و چند کتاب طنز گذراند. کلمنز نام مارک تواین را از ناخدای یک کشتی که با این نام در مجلات می‌نوشت به‌عنوان ادای دِین گرفت و در تمام کارهای طنزش از این اسم استفاده کرد.

در قسمتی از کتاب آمده:

«ساعت نه شب بود. محوطه‌ی وسیع ساحل روبه‌روی قصر نورباران شده بود. روی رودخانه تا چشم کار می‌کرد، پر از مردمی بود که با قایق‌ها و کرجی‌های تفریحی و در حالی که فانوس‌هایی رنگارنگ در دست داشتند، برای تماشا آمده بودند. دو صف طویل از سربازان از جلوی دروازه‌ی قصر تا رودخانه ایستاده بودند و ملازمان بین آن‌ها فرشی کلفت تا رودخانه پهن کرده بودند.»

فیلم:

The Prince and the Pauper 1937