کتاب گویای «واپسین صحابی» به بخش‌هایی از زندگی جابرابن عبدالله انصاری، از اولین مفسران قرآن، اشاره دارد. او آخرین صحابه‌ای بود که در مدینه درگذشت...

پسری از قبیله خزرج به نام «زِید» قصد ازدواج با دختری از قبیله «اَوس» را دارد؛ اما حارث (پدر راحله) به نزد «کعب» پدر زِید می‌رود تا از او بخواهد که فکر ازدواج با راحله را از سر بیرون کند. پدر زید، برخلاف تصور پدر راحله، نه تنها حرف او را نمی‌پذیرد، بلکه به طرفداری از پسرش برمی‌خیزد.

درگیری لفظی بین پدر زید و راحله بالا می گیرد و منجربه اختلاف شدید بین دو قبیله می شود طوری که قرار جنگ گذاشته می‌شود.

راحله و زِید، وقتی موضوع را متوجه می‌شوند، به نزد جابرابن عبدالله انصاری می‌روند تا از ایشان مدد بگیرند. انصاری پاسخ مساعدی نشان نمی‌دهد. آرایش جنگی میان دو قبیله باعث می‌شود که زِید دوباره با پدرش مخالفت کند و به خاطر این مخالفت، از خانه رانده می‌شود. او به جابرابن انصاری پناه می‌برد و در جوار این صحابی، داستان زندگی ایشان را می‌شنود و از اتفاقات مهم تاریخ صدر اسلام و ریشه اختلافات اوس و خزرج آگاه می‌شود.

پدر راحله غیرمستقیم از جابر می‌خواهد وساطت کند تا جنگ صورت نگیرد. جابر از این فرصت بهره می‌برد و نزد کعب (پدر زِید) می‌رود تا از او بخواهد جنگ متوقف شود که وی هم این توقف را منوط به نظر حارث می‌داند.