دانشجویی به نام راسکولْنیکُف، بنابر انگیزه‌های پیچیده‌ای که حتی خود او از تحلیلشان عاجز است، مرتکب قتل می شود. او زن رباخواری را همراه با خواهرش که غیرمنتظره به هنگام وقوع قتل سررسیده بود، با تبر کشت و پس از قتل ...

غروب یکی از روزهای اوایل ژانویه راسکلنیکف، دانشجوی حقوق، از خانه خود در پترزبورگ پا به کوچه گذاشت. خوشبختانه وقتی از پله‌های ساختمانی که اتاقکی در آن اجاره کرده بود پایین می‌آمد صاحبخانه‌اش او را ندید. چون ماه‌ها بود که اجاره‌اش را نداده بود.

راسکلنیکف به خانه پیرزنی نزولخوار به نام آلیونا ایوانوونا می‌رفت تا گرویی بدهد و پولی بگیرد. راسکلنیکف چشمانی زیبا و پررنگ، موهایی خرمایی، قدی بلند و اندامی باریک داشت. دو روز بود که چیزی نخورده بود. لباسش آنقدر کهنه بود که روزها خجالت می‌کشید بیرون برود. راه زیاد دور نبود. بارها قدم‌هایش را تا خانه پیرزن شمرده بود. ساکنان آن ساختمان که سه چهار دربان داشت، کارمندها و کارگرهای مختلف بودند. راسکلنیکف هیچ کدام از دربان‌ها را ندید. همسایۀ پیر‌زن در طبقۀ‌ چهارم داشت اسباب‌کشی می‌کرد و فقط پیرزن در طبقۀ چهارم زندگی می‌کرد. فکر کرد: پس فرصت خوبی است. زنگ زد. پیرزن با شک و تردید از لای در نیمه باز او را ورانداز کرد؛ ولی وقتی در پاگرد، باربرها را دید، در را کامل باز کرد و راسکلنیکف وارد آپارتمان شد و ...